DÍLI----Bankada Partidu Congressu Nasional da Rekonstrusaun Timorense (CNRT)-Deputadu, Domingos Carvalho, Hatete, Hanesan reprezentante povu iha uma fukun Parlamentu Nasional (PN) hare Ministériu Transporte Telekomunikasaun Transporte (MTK) iha fulan kotuk disidi suspende operasaun Ró tranship II maibé to’o agora seidauk iha alternativu ida ba Ró atu substitui hodi tula pasajeiru ba Oe-Cusse no atauru hodi halo movimentasaun ba mai, to’o agora atoni-oan nomos Atauro-oan sai vitima ba movimentu tranporte marina Dili, Oe-Cusse no Atauro, hanoin labele paradu hanesan ne’e.

“Uluk kedas ha’u iha ne’e sempre kestiona ró transip II no propoin ró success atu bele substitui hodi halo operasaun tula pasajeiru ba mai maibé tanba deit dokumentus mate entaun suspende hotu, Ró Success ne’e,tanba sá la autoriza deit, maibé tenke aluga Ró foun ho kustu ne’ebé bo’ot maibé kondisaun dodok, diak liu hare oinsa autoriza deit sucsess hodi halo opersaun provizóriu hodi hein ró foun,” Hateten Deputadu CNRT, Domingos Carvalho ba jornalista Bussines Timor iha resintu Parlamentu Nasional, Segunda (13/09).

Nia hatutan, Ministériu Transporte no Telekomunikasaun (MTK) mak tenke buka meius oinsa atu buka Ró alternativu ida, tanba dadaun ne’e la iha Ró alternativu ida hodi halo operasaun tula pasajeiru Dili-RAEOA no Dili-Atauru. Mezmu ha’u kestiona beibeik ona to’o ohin loron seidauk iha Ró foun ida atu substitui hodi hatan ba nesesidade povu rai ketan rua ne’e.

Nia dehan, Ro success ba halo manutensaun atu halo oinsa, a’at liu tan MTK hateten katak Ro sucses nia dokumentus mate hotu maibe hanoin laos ró sucses deit makdokumentus mate maibé nakroma mos dokumentu mate. Depois ida ró tranship II ne’ebe dadun ne’e suspende mos mate hotu, entaun kestaun konaba dokumentus ró sira ne’e mate ne’e bele ativa fali tanba sa mak tenke aranja foun mai ho kualidade laiha hanesan Ró tranship II ne’e.

Agora husi MTK suspende Ró tranship II ona, maibé laiha alternativu ida atu ró ida bele substitui hodi tula pasajeiru rai ketan rua, se aviaun maka iha atu transporta povu atoni mos difikulta ema kbiit laek tanba aviaun só ema iha osan barak mak bele halo movimentu ba mai. “Kuitadu povu kiik atu halo oinsa ho situasaun Konfinamentu obrigatóriu, Serka sanitaria iha fatin-fatin entaun buka osan mos araska tanba tuir tarifas aviaun nian kada ema ida tenke selu $45.00 no $30.00 ba mai nia tenke gasta $90.00 no $60.00 ida ne’e problema bo’ot ba ita-nia povu, diak liu autoriza ro success atu halo operasaun,” Preokupa nia.

Iha Sorin seluk, Diretor Ró Sucses, Sansaun Gomes, Hatutan, Guvernu liu husi Ministeriu Transporte Telekomunikasaun (MTK) haruka ami hapara operasaun Ró success Dili-RAEOA no Dili-Atauru ne’ebé ami tenke lori ba halo manutensaun tanba husi Ministériu hateten Ro Sucses tenke halo renovasaun dokumentus sira tanba dokumentus sira mate hotu presija halo renovasaun.

“Atu renova dokumentus sira tenke lori ba iha liur tanba iha ne’e labele maka Ró agora iha dalan hela atu ba halo manutensaun depois maka fila-fali mai kuaze fulan rua hanesan ne’e. Ró success kondisaun dadaun ne’e normal hela tanba deit nia dokumentus maka mate, entaun atu renova ema tenke halo verifikasaun kondisaun Ró lai tanba verifika iha ne’e labele tenke lori ba iha liur tanba iha Timor-Leste seidauk iha posibilidade atu halo renovasaun dokumentus Ró, nune’e tenke lori ba liur no aproveita pinta foun depois mai fali ona,” Haktuir nia.

Nune’e, Tuir lolos laiha problema tanba komu, husi Ministeriu tenke halo nune’e tanba sira maka Autoridade Maximu ba Transporte Maritima, atu fo lisensa ita lao no sira mak fó autorizasaun halo operasaun nian, sei la halo tuir MTK nia hakarak entaun labele autoriza opersaun nian.

Enkuantu, Ró success molok hapara operasaun dili-RAEOA no Dili-Atauru kada fulan selu impostu makas ba guvernu kuaze $5000.00, kada fulan ne’e minimu, tanba depende ba volume kargu tula. Enkuantu kapasidade Ró success baibain atu tula pasajeiru maximu 365 ema, la inklui kargu sira konaba kargu sira bele tula to’o 1000 toneladas.

Kuandu renonovasaun dokumentus ró, konserteza sei fila mai atu normaliza operasaun hanesan baibain tanba prienxe ona rekezitus MTK nian. Prosesu Ró success halo manutensaun dokumentus sira kuaze fulan rua hanesan ne’e depois sei mai fali iha fulan novembru nia laran. “Konaba presu Ró success sei maten ho tarifas ne’ebé antes iha ona, hanesan pasajeiru baibain selu $10.00 kada ema ida, ba kargu sira depende ba tula, maibé baibain kareta kiik kustu $150.00 no kamioneta ida kustu $300.00,” Hakotu nia. (BT)