DÍLI----Ministeriu Transporte Komunikasaun (MTK) liu husi Autoridade Nasional Komunikasaun (ANC-sigla portugés atribui sertifikadu Servisu Fornesementu Internet (ISP-Internet Service Provider) ba empreza haat (4) hodi oinsa sai parseiru ba governu hodi bele halo atendimentu ba kliente.

Tuir MTK José Agustinho da Silva, Hatete, Ohin MTK liu husi ANC atibui tan sertidaun ISP ba kompañia haat (4), signifika sira mai pasu ida antes ne’e sira tenki kumpri rekejitu lubuk bo'ot ida no tanba ne’e hanoin importante sai parseiru ba governu oinsa bele halo etendimentu kualidade ba kliente sira.

“Ohin MTK atraves ANC atribui tan sertifikadu ISP ba kompañia haat , Megtelso S.A Morapidu Net unipesoal Lda, Apurva unipesoal Lda, no Elite Computer Lda. Signifika dehan komapañia sira ne’e hakat mai pasu ida ohin antes ne’e sira tenki kupri rekejitu lubuk bot ida , ha’u hanoin importante mak ne’e sira sai parseiru ba governu, oinsa mak bele halo atendimentu ida ne’ebé mak kualidade ba sira nia kliente sira,” Hateten Ministru Transdporte, José Agustinho da Silva, ba jornalista sira iha salaun ANC Merkadu-Lama Díli, Kuarta (14/07).

Nia hatutan, Primeiru mak rekejjitu administrasaun, rekejitus tekniku, rekejitu legais nune’e sira prinse rekejitu tomak tuir dekretu lei numeru 15/2012 ne’ebé mak sai baze ba ANC no sai mos baze ba operador telekomunikasoens sira inklui kompania sira ohin nomos sira ne’ebé mak antes ne’e simu ona sertifikadu .

Nune’e ita bele fo serteza estatutu ida ba kompania sira antes halo operasoens , halo etendimentu ba sira nia kliente sira tantu individu ka instituisaun tenki priense rekejitu legais no rekejitu administrativa tuir dekretui lei numeru 15/2012 no aumesmu tempu iha parte sorin bainhira halo atendimentu ba sira nia kliente sira sira mos iha dever oinsa mak kumpri ninia dever ba kofre estadu .

Nia dehan, Governu iha vontade tomak para promove setor privadu sira, fasilita sira ho regra no sira mos kumpri nia dever ba kofre estadu no durante ne’e saida mak sai preokupasaun publiku katak internet ninia velosidade ho kualidade ida ne’ebé mak lentu tebes, maibé ninia presu ka ninia kustu ne’e karun la halimar tanba ne’e ida ne’e sai opstakulu ba governu no MTK nomos komapania sira nuudar parseiru oinsa mak ita responde .

“Ohin ha’u iha ona intervensaun mos hatoo katak atribuisaun sertifikadu ISP la para iha ne’e deit maibé ha’u hakarak hare asaun kompania nian oinsa mak bele halo atendimentu ba ninia kliente sira par abele responde ita hotu nia espetativa, ita hakarak rona kliente sira dehan internet nia velosidade ne’e ninia kualidade diak nomos presu ne’ebé razuavel ita hakarak rona ida ne’e,” Dehan José

Entaun ita hotu nia espetativa ita hein asaun husi sira nian no MTK atraves ANC mos iha pasadu lansa ona programa ida kon ba oinsa mak proteje kliente sira nia direitu, operadores telekomunikasoens ka kompania sira ohin sira nia sabscribe ka sira nia klinte nini direitu bainhira kuandu fo atendimentu ida ne’ebé mak la iha kualidade klinte sira konsumidor sira iha direitu tomak para oinsa bele hatoo keisa ruma, Katak atendimentu tenki diak, fornesemntu servisu tenki ho kualidade nune’e klinte mos satisfas, kualidade maibé presu mos razuavel .

Ihasorin seluk, Presidenti ANC João Olivio Freitas, Hatutan tan, Autoridade regular haat hanesan regulasaun supervizaun, sansionatóriu ka fo sansaun no reprezenta governu Timor-Leste iha rejionál no internasionál fo sansaun ba empreza karik viola regulamentu. “Koima ne’ebé aplika 2% hanesan taxa regulatóriu mak operador sira iha servisu setór komunikasaun tenki selu ba ANC, se la selu kumpri dever tuir dekretu lei ne’e, mak autoridade iha kompetensia fo sansaunn,” dehan João

Maibé kona-ba sensionista ne’e, dadaun autoridade halo ona prosesu administrasaun hasoru empreza-2 ba servisu operador telekomunikasaun ne’ebé durante ne’e viola regra. Entretantu diretor ezekutivu Morapido Net Gregorio Ferreira da silva, kompromete fornese liña internet diak ba publiku .

“Ita bele foti liña internet husi liur, nune’e bele servisu hamutuk ho operador ISP lokál atu fornese liña internet ho diak. Tanba ne’e, liu husi dekretu lei numeru 15/2012 loron 28 Abril, governu hari'i ANC ho kna'ar atu regula telekomunikasaun, radiu komunikasaun radiu difuzaun, inklui internet husi operador forenesdor,” Esplika nia.

Nu’udar regulador, ANC iha poder rekolla resita husi setor telekomunikasaun liu husi jestaun rekursu radiu spektru, numerasaun fixu, mobile IP address no domain name inlkui lisensa operasaun. Tanba ne’e, Autoridade ne’e iha dever atu kontribui fila-fali ba komunidade iha setor dezenvolvimentu liu husi Universal Servise Obligation (USO).

Antes ne’e, ANC atribui ona sertifikadu rejistrasaun ISP ba empreza Gardamor, Metrolink, Global-net, Raph Vision Unip.Lda tuir planu sei fo tan ba empreza seluk ne’ebé halo servisu forenesementu internet iha Timor-Leste. (BT)