DÍLI----Provedoria Direitus Umanus no Justisa (PDHJ) enkontru selisita ho Forum Organizasaun Naun Governamental Timor-Leste (FONGTIL) atu reforsa kooperasaun no kordenasaun liga ba atendimentu “Kesar”.

Tuir Provedoria Direitus Umanus no Justisa (PDHJ) Jesuina Maria Freitas, hatete, enkontru salista husi Direktor FONGTIL Daniel do Santos Carmo objektivu atu reforsa Kooperasaun no Koordenasaun liga ba atendimentu ba “Kesar”, oinsa bele ajuda fasilita sidadaun sira bele hetan asesu hodi hato’o kesar ba PDHJ.

“Enkontru Ohin ohin selisita husi diretor FONGTIL no objektivu atu reforsa kooperasaun no koordenasaun entre fongtil ho PDHJ liliu liga ba iha atendementu ba Kesar, oinsa bele ajuda fasilita sidadaun sira bele hetan asesu hodi hato’o kesar mai PDHJ no mós atu reforsa tan kooperasaun ne’e atu kesar sira ne’ebé FONGTIL simu bele kanaliza mai iha PDHJ hodi nune’e bele halo tuir prosedimentu hodi fó atendimentu ba iha “Kesar” sira ne’e,” hatete Provedora PDHJ Jesuina Maria Freitas ba jornalista sira iha salaun PDHJ Kaikoli Dili, Segunda (07/06).

Nia hatutan, Kesar atu iha PDHJ ne’e sira bele mai direitamente iha ne’e, bele liu husi telefone, bele liu husi karta no email, bele mós reprezentante husi sira hanesan FONGTIL, ne’e meius ida ne’ebé atu hato’I kesar mai PDHJ. Tamba ne’e mak reforsa tan koperasaun sira atu mellora kanalizasaun informasaun husi FONGTIL no mai iha PDHJ, tanba PDHJ mak iha kna’ar konstituisionál atu rejista kesar sira ne’e hodi halo apresiasaun ba kesar no loke investigasaun, halo konkluzaun no hato’o rekomendasaun, papel PDHJ ne’e halo rekomendasaun de’it nia la tesi lia hanesan tribunal no la foti prosesu displinar hanesan sensaun publika

Nia dehan, PDHJ iha ona kooperasaun ho sosiedade sivil kleur ona, kooperasaun ne’e lao di’ak tebes liliu iha rede defensor direitu umanus ne’e kompostu husi PDHJ iha laran, ministeriu justisa, kooperasaun ne’e lao kleur ona. “Agora iha tempu Serka Sanitaria no Konfinamentu Obrigatoriu ne’e ita presija reforsa tan no partilla informasaun ba malu importante mak ida ne’e, PDHJ mós iha nia limitasaun labele kobre munisipiu sira hotu, ne’ebé ho existensia FONGTIL ninian no munisipiu sira hotu bele partilla informasaun no kanaliza informasaun ne’ebé sira hetan kona ba violasaun direitus umanus no boa governasaun iha fatin sira ne’ebé PDHJ bele kobertura ba,” katak nia.

Iha fatin hanesan Direktor FONGTIL Daniel do Santos Carmo, hatutan, NGO Forum ho PDHJ halo reuniaun ida atu dinamiza mekanizmu komunikasaun no mekanizmu koordenasaun atu resposta ba aktus violasaun direiutus umanus ne’ebé halo husi ajenti sira liliu Polisia Nasionál Timor-Leste (PNTL).

“Ohin NGO Forum ho PDHJ halo reuniaun ida atu dinamiza ita nia mekanizmu komunikasaun, mekanizmu koordenasaun, intermus oinsa atu resposta ba aktus violasaun sira direitus umanus ne’ebé halo husi ita nia ajenti sira liliu membru PNTL sira,” hatutan Direktor FONGTIL Daniel do Santos Hafoin enkontru hotu ho Provedoria Direitus Umanus no Justisa(PDHJ).

Desde implemnetasaun serka sanitaria ho konfinamentu obrigatoriu iha kapital Dili no munisipiu sira kuaze kazu violasaun direitus umanus ne’e barak akontese no populasaun hato’o keixa ba NGO Forum, depois ita enkamiña ba PDHJ, entaun ita hanoin katak oinsa mak komunikasaun ativu entre NGO Forum ho PDHJ ne’e bele agresivu liu tan liliu PDHJ atu nia Pontus ema sira ne’ebé destaka sira no mós iha Kapital Dili.

“Ami nia difikuldade iha kestaun mak kuandu akontese violasaun ruma populasaun sira sempre hato’o keixa ba FONGTIL no PDHJ ne’e tanba sira iha konfiansa, entaun ami hanoin katak NGO Forum bele ativu liu tan provoka PDHJ sai ativu iha oin depois ita iha kotuk,” Relata nia.

Nia relata katak, FONGTIL hato’o tiha ona ba PDHJ no iha esperansa katak PDHJ sei rejista kazu ne’e no sei apoiu oinsa mak sosiedade sivil liliu NGO Forum no ninie membru sira RDDU atu hetan justisa ne’ebé justu iha ita nia rai ida ne’e liga ho liberdade expresaun.

“Ami halo servisu publika rezultadu depois depois notifika ami hanesan suspeitu, ami konsidera katak ne’e prejudika ami nia liberdade expresaun ami nia servisu sira, entaun ami hato’o ona keixa ba PDHJ, ami espara katak instituisaun sira seluk liliu Ministru Interior, ita nia juise sira, UN rezidensia Timor-Leste no entidade hot-hotu ne’ebé servisu iha rai ida ne’e ai husi sira nia solidaridade ba ami oinsa mak bele ajuda,” akresenta nia. (BT)