DÍLI----Diretor Fiskalizasaun no rekomendasaun husi Provedoria Direitu Umanu no Justisa (PDHJ-sigla protugés) Bartolomeu Goçalves, informa, Programa distribuisaun cesta bazika PDHJ halo monitorizasaun kobre Munisipiu Dili, Baukau, Manufahi, Maliana inkui rejiaun espesifiku RAEOA komunidade balun kestiona tanba la too $50 dolar.

“Hanesan monitorizasaun iha Oecusse hanesan mos kompañia balun ne’ebé mak manan projetu tender ba cesta bazika ne’e distribuisaun too deit $37 too $38 dolar entaun signifika katak la fo responde ho saida mak governu deside, entaun ida ne’e sai problema boot tanba ida ne’e ita hare katak iha problema barak-barak ne’ebé ligadu ho produtu ne’e rasik, ami identifika katak iha loja balun no na’an balun la fresku ho nesesidade bazika sira ne’e nia presu aumenta boot uituan kompara ho loja sira tanba iha kooperasaun ida entre kompaina ida ho MSSI,” Hatete diretor Fiskalizasaun no rekomendasaun Bartolomeu Goçalves ba jornalista sira iha salaun PDHJ kaikoli Díli, Segunda (07/06).

Nia hatutan, PDHJ-nia mandatu ida mak atu halo monitorizasaun ba programa distribuisaun cesta bazika Tanba nee PDHJ kobre Munisipiu Dili, Baukau, Manufahi, Maliana inkui reziaun espesifiku RAEOA ne’ebé mak ami-nia ekipa halo monitorizasaun ba programa cesta bazika, iha monitorizasaun ne’e ami identifika buat lubuk oan ida ne’ebé mak ami haree katak presiza atu hadia, entermus produto ne’e laos produtu lokal maibe produtu importadu no balun nia valor ne’e la too $50 dolar tuir lolos nee valor ne’e tenki too $50 dolar maibé komunidade balun kestiona tanba la too $50 dolar.

Entaun presu tabela ne’e kompañia ho mssi mak halo konkordansia ba presu ne’e, tanba ida ne’e mak ami ho Komisaun Anti Korupsaun (KAK) hare hela para oinsa bele konfirma ho Ministeriu Solidariedade Sosiál no Inkluzaun (MSSI) para atu tabela presu ida ne’e dalaruma iha potensia bot para ba inventa folin sira ne’ebé mak iha,” dehan nia

Ho ida ne’e, “Produtu sira ne’ebé mak hau hatete tiha ona Katak fos rai ne’ebé mak ita nia armajen CLN prepara ne’e fos sira ne’e mos dalaruma rezerva ne’e tinan 3 ba kotuk no komunidade sira han fos ne’e ladun iha nia sabor ne’ebé mak diak, entaun prejudika ba ema-nia saúde, prejudika mos ba buat hotu-hotu, entaun ida ne’e sai problema boot. Alende ne’e iha problema kordenasaun entre kompañia ho governu sentral inklui lideransa komunitaria sira dalaruma laiha, entaun prejudika ba xefe suku, xefe aldeia sira sai fali penonton ba sira-nia komunidade rasik simu produtu Cesta basika,” Esplika nia.

Nia Dehan, Tuir lolos ne’e kordenasaun ne’e mais diak liu para atu nune’e fasilita prosesu distribuisaun sira ne’e tanba PDHJ identifika mos katak prosesu ida kona ba tenderizasaun ba programa cesta basika ba kompañia sira ne’ebé mak ladun iha tranferensia ho tempu ida ne’ebé mak lais maske lei hatete lei regula dehan katak prosesu aprozinamentu bele halo ajudikasaun ba kompañia sira ne’ebé mak iha maibé dalaruma ho tempu ida badak liu dalaruma prosesu ne’e la kumpri ba regras aprozinamentu ne’ebé mak lei hatete.

“Tanba ida ne’e mak PDHJ ho KAK halo hela esforsu no KAK mos finalize ona nia relatoriu monitorizasaun PDHJ tanba sei akompaiña depois final sei hakerek relatoriu final ida haruka ba governu para atu bele foti medidas entermus failansu balun, no balun ne’ebé mak iha relsaun ho criminal prosesu tuir lei no balun ne’ebé mak administrativamente presiza atu kurizi no hadia para atu nune’e prosesu distribuisaun sesta basika ne’e bele lao diak,” Relata Nia.

Ne’e Dunik, Atu informa tan katak, “Distribuisaun Cesta basika agora sei lao orariu uluk tinan 2020 tuir lolos ne’e hahú iha novembru maibé tanba faillansu tenki mobiliza material sira hotu, entaun implementasaun iha tinan 2021 no too agora mos sedauk remata no sei kontinua hela. Alende atu informa tan katak distribuisaun cesta basika kontribui teb-tebes ba ema la kumpri regras Organizasaun Mundial Saúde (OMS) nian, emtermus distasia sosial, fase liaman inklui mos uza masker, ita hatene katak iha tempu ida ne’e ema presiza hahan,” Salienta Nia. (BT)